Ai đang cần tôi dừng lại? – Người lớn
Người lớn và người mới tìm hiểu • Người Sa-ma-ri nhân hậu • Lc 10,25–37
Bạn không cần biết trước các thuật ngữ Công giáo. Hãy bắt đầu từ một cuộc gặp trong đời sống.
Giữa một ngày bận rộn, điều gì giúp tôi nhận ra nhu cầu của người khác?
Một cuộc gặp bình thường (tình huống hư cấu)
Sau giờ làm, bạn gặp một người hàng xóm mới đang lúng túng với sinh hoạt chung cư. Bạn cũng đang vội. Một lời hỏi thăm, rồi vài phút lắng nghe, có thể giúp bạn biết họ thực sự cần gì.
Lắng nghe Tin Mừng
Bản tóm lược Lc 10,25–37, không phải nguyên văn Kinh Thánh.
Một người thông luật hỏi Đức Giêsu về sự sống đời đời và người thân cận. Đức Giêsu kể dụ ngôn: một nạn nhân bị bỏ bên đường; tư tế và thầy Lê-vi đi qua, còn người Sa-ma-ri chăm sóc và thu xếp chỗ nghỉ cho ông. Cuối cùng, Đức Giêsu hướng người hỏi đến việc trở nên người thân cận bằng lòng thương xót.
Hiểu bối cảnh: tư tế và thầy Lê-vi gắn với việc phụng tự ở Đền Thờ. Người Sa-ma-ri thuộc một cộng đồng có sự chia cách với người Do Thái thời ấy.
Một ý đức tin: đức mến trở thành hành động
Trong đức tin Công giáo, đức mến là yêu Thiên Chúa trên hết và yêu người thân cận như chính mình vì lòng mến Chúa. Chúng ta đón nhận tình yêu của Đức Giêsu rồi tập yêu như Người, vượt qua ranh giới quen hay lạ. Sự chăm sóc có thể đáp ứng một nhu cầu vật chất hoặc tinh thần.
Ân sủng là sự trợ giúp Thiên Chúa tự do ban tặng. Việc bác ái là lời đáp lại hồng ân ấy; số việc tốt hay điểm bài học không đo được đức tin của một người.
Nhìn hình, hiểu và sống điều đã học
Hai câu hỏi dưới đây giúp bạn nối điều vừa đọc với đời sống. Bạn có thể xem giải thích mà không cần trả lời.
Bấm vào một lựa chọn để đọc phản hồi. Có thể mở lựa chọn khác hoặc xem giải thích ngay; bài học luôn mở.
Chi tiết nào cho thấy lòng thương xót trở thành sự chăm sóc cụ thể?
A. Ông chỉ xúc động trong lòng.
Sự xúc động có thể là khởi đầu. Ở đây, người Sa-ma-ri còn hành động và thu xếp việc chăm sóc.
Đáp án C. Người Sa-ma-ri dành thời gian và phương tiện để người bị nạn được chăm sóc. Dụ ngôn hướng ta đến việc trở nên người thân cận bằng hành động.
B. Ông chờ biết người bị nạn có cùng nhóm với mình không.
Dụ ngôn không đặt việc cùng nhóm làm điều kiện trợ giúp. Người Sa-ma-ri đáp lại nhu cầu trước mắt.
Đáp án C. Người Sa-ma-ri dành thời gian và phương tiện để người bị nạn được chăm sóc. Dụ ngôn hướng ta đến việc trở nên người thân cận bằng hành động.
C. Người Sa-ma-ri chăm sóc và thu xếp để nạn nhân được tiếp tục giúp đỡ.
Đúng. Sự chăm sóc tiếp tục tại quán trọ cho thấy lòng thương xót được thực hiện bằng hành động.
Đáp án C. Người Sa-ma-ri dành thời gian và phương tiện để người bị nạn được chăm sóc. Dụ ngôn hướng ta đến việc trở nên người thân cận bằng hành động.
Xem giải thích
Đáp án C. Người Sa-ma-ri dành thời gian và phương tiện để người bị nạn được chăm sóc. Dụ ngôn hướng ta đến việc trở nên người thân cận bằng hành động.
Một người hàng xóm mới đang lúng túng với sinh hoạt chung cư. Cách giúp nào tôn trọng họ?
A. Tự quyết định mọi việc thay họ.
Hãy để người ấy nói điều họ cần và lựa chọn cách nhận hỗ trợ.
Đáp án B. Người được giúp vẫn là người có tiếng nói và lựa chọn. Hỏi trước giúp ta đáp ứng đúng nhu cầu, tôn trọng sự riêng tư và giới hạn của nhau.
B. Hỏi họ cần gì, lắng nghe và giúp việc phù hợp nếu họ đồng ý.
Đúng. Lắng nghe và xin sự đồng ý là cách trợ giúp tôn trọng người khác.
Đáp án B. Người được giúp vẫn là người có tiếng nói và lựa chọn. Hỏi trước giúp ta đáp ứng đúng nhu cầu, tôn trọng sự riêng tư và giới hạn của nhau.
C. Chụp ảnh và kể chuyện của họ lên mạng để tìm người giúp.
Chưa có sự đồng ý thì không nên công khai hình ảnh hay câu chuyện riêng. Bạn có thể hỏi trực tiếp và giúp việc phù hợp.
Đáp án B. Người được giúp vẫn là người có tiếng nói và lựa chọn. Hỏi trước giúp ta đáp ứng đúng nhu cầu, tôn trọng sự riêng tư và giới hạn của nhau.
Xem giải thích
Đáp án B. Người được giúp vẫn là người có tiếng nói và lựa chọn. Hỏi trước giúp ta đáp ứng đúng nhu cầu, tôn trọng sự riêng tư và giới hạn của nhau.
Một khoảng cầu nguyện • Lời nguyện gợi ý
Nếu muốn, bạn có thể thưa lời nguyện này. Nếu còn đang tìm hiểu, hãy đọc chậm và dành một chút thinh lặng.
Lạy Chúa Giêsu, xin mở mắt con trước nhu cầu của người khác. Xin cho con một trái tim biết lắng nghe, đôi tay sẵn sàng giúp đỡ và sự khôn ngoan để làm điều phù hợp. Xin dạy con yêu như Chúa đã yêu. Amen.
Một việc yêu thương vừa sức
Hôm nay hoặc khi thuận tiện, hãy hỏi một người trong gia đình, nơi làm việc hay khu xóm xem họ có cần một việc giúp cụ thể không. Nếu họ đồng ý, chọn việc an toàn, phù hợp thời gian và khả năng của bạn. Lắng nghe vài phút cũng có giá trị.
Bạn có thể từ chối yêu cầu không an toàn. Không cần đăng ảnh hay kể chuyện riêng của người được giúp. Việc trợ giúp không kèm điều kiện họ phải học hay theo đạo.
Nếu bạn muốn tìm hiểu để trở thành người Công giáo hoặc chuẩn bị lãnh nhận bí tích, hãy trao đổi với giáo xứ nơi bạn sống. Bài trực tuyến này hỗ trợ việc tìm hiểu; việc hoàn thành bài không thay thế sự đồng hành, phân định và chuẩn bị bí tích tại địa phương.
Bạn có thể trở lại bài này bất cứ khi nào muốn. Một bước nhỏ, được thực hiện với sự tôn trọng, đã là điều đáng bắt đầu.
Hình minh họa được tạo bằng AI. Các tình huống đời sống là hư cấu; lời nguyện được biên soạn mới.
Nguồn đối chiếu
Tin Mừng theo thánh Luca 10,25–37 (USCCB, bản tiếng Anh)
Đức Phanxicô, tiếp kiến chung ngày 27/4/2016 (Vatican)
Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 1822–1825 (Vatican)
Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 2447 (Vatican)